ТАТВАРААС ЗАЙЛСХИЙХ БА Т НД ХИЙХҮҮ
ХЯНАЛТ ШАЛГАЛТЫН АРГУУД
Дэлхийн б х улс орнуудын т хэнд, н ед ч тэр татвар нь т рт улсын оршино ү үү ө өө ү ө
тогтнох баталгаа нь болсоор иржээ. Иймээс ч татварын салбар дахь гэмт хэргийг
эр гийн бусад гэмт хэргээс нийгмийн хор уршиг р дагаварын хувьд ил ноцтойд үү ү үү
тооцогддог. Эр гийн т гээмэл хэрэг нь хувь х н, б лэг х м сийн ашиг сонирхлыг үү ү ү ү ү үү
х нд х бол татварын гэмт хэрэг нь т рийн эдийн засгийн аюулг й байдал, т с вт ө ө ө ү ө ө
орж ирэх м нг н урсгалыг хааж, эхний ээлжиндө ө
· нийгэм, соёл,
· эдийн засгийн тэрг лэх бусад салбар,үү
· батлан хамгаалах,
· боловсрол,
· эр л мэндийн байгууллагуудын хэвийн йл ажиллагааг алдагдуулж, үү ү нийгмийн
хямрал, улс т рийн тогтворг йө ү байдалд х ргэх аюултай.ү
Улс орнуудын хууль хэрэглэх практикаас зэхэд “татвар т л х с зайлсхийх” болон ү ө ө өө
татвараас “бултах” гэсэн хоёр ойлголтыг ангилан авч здэг байна.ү
1. Татвар т л х с зайлсхийх нь:ө ө өө татварын байгууллагад орлогын тухай мэдээлэл
гаргаж г хг й байх; бодит орлогоо нуун дарагдуулахын тулд хуурамч баримт бичигө ө ү
ашиглах, татварын х нг л лтийг хууль бусаар эдлэх; цаг хугацаанд нь т л хг й байхө ө ө ө ө ү
болон татвар т л х, тооцоход шаардлагатай баримт бичгийг хугацаанд нь гаргаж ө ө
г хг й байх гэх зэргээр илэрнэ.ө ө ү
2. Татвараас “бултах” нь татварыг тойрох з вш р гдс н, хууль ёсны оролдлого ө өө ө ө
хийх, “татварын т л вл г ” гэгчийг ашиглан татварын дарамтыг багасгах ө ө ө өө
(х нг р лэх).ө ө үү
Татвараас зайлсхийх аргууд:
1. нэ шилж лэх арга:Ү үү
2. Нимгэн капиталжуулалтын арга
3. Татварын диваажин ба оффшор б сэд компани байгуулахү
4. Оршин суугаа байршилаа бага татвартай эсвэл татварг й газарт шилж лэх г.мү үү
нэ шилж лэх арга:Ү үү
нэ шилжилт гэдэг нь корпораци группын хэсг дийн хооронд ашгийг хувиарлах Ү үү
асуудалтай холбоотой ер нхий нэр томъёо, корпорацийн хувьд эцсийн эцэст хэсэг ө
хэсг дийн ашиг тус тусдаа ямар байх нь онцын чухал биш харин нийт хэсг дийн үү үү
нийлбэр ашиг онцгой чухал.
Жнь: Тусгай з вш р л эзэмшигч ашигт малтмалыг дотоодод борлуулсны орлогыг ө өө ө
борлуулалтын гэрээ, Монгол банкнаас ир лсэн алтны болон холбогдох бусад үү
мэдээллийн эх свэрийг ндэслэн тодорхойлно. Тусгай з вш р л эзэмшигч үү ү ө өө ө
